Kreta telt dé gezondste keuken van Europa

Kreta telt dé gezondste keuken van Europa

Dankzij de vele groenten, citrusvruchten en olijven, wordt de Kretenzische keuken de gezondste van Europa genoemd. Ze is eenvoudig én ontzettend lekker. Van al hun veroveringstochten in het verleden brachten de Grieken gerechten, kruiden en specerijen mee. De Italiaanse invloed komt door de overheersing van de Venetianen, terwijl ze de zoete desserts en sterke koffie aan de Turken te danken hebben. Journaliste Magali Elali schoof mee aan tafel bij de Kretenzers.

3N1A4854

Locavoren en revival van de traditionele keuken

Een locavoor is iemand die om principiële redenen alleen producten uit de eigen streek eet. Op Kreta is het geen trendy begrip, maar een levensstijl. Vooral in de rurale gebieden, waar tavernes traditionele gerechten serveren. Olijfolie en kaas produceren ze zelf, groenten worden op de boerderij gekweekt, lamsvlees wordt aangeleverd door een lokale herder en de vis wordt door de eigenaar vaak zelf gevangen. Verser dan dit kan niet! Grieken reizen ver om een goed restaurant te bereiken of een specifiek gerecht uit te proberen. Ze trekken de bergen in op zoek naar vers vlees en naar de zee voor verse visbereidingen.

3N1A4526

3N1A3961

3N1A2837

De traditionele keuken leeft. Ook in het noorden, waar een nieuwe generatie van professionele chefs met variaties op de traditionele gerechten experimenteert. Resultaat is een moderne Kretenzische cuisine. Een echte aanrader is het restaurant Avli in Rethymnon.

3N1A4277

Mezédes in het midden van de tafel

Eten speelt een grote rol bij de Kretenzers. De keuken is gevarieerd, maar één ding staat vast: je eet nooit alleen aan tafel. Voor elke maaltijd verzamelen Grieken graag vrienden en verwanten om zich heen. Dan worden er zo veel mogelijk verschillende gerechten, mezédes voor iedereen tegelijk besteld, waarbij de schotels in het midden van de tafel worden geplaatst. Kleine schaaltjes bevatten lokale ingrediënten, zoals olijven, druiven, rozijnen, aardappels, tomaten en komkommers, kaas, geitenkaas, lamsvlees en vis.

Hier volgt een selectie aan traditionele gerechten: tzatziki (yoghurt), fetakaas, soutzoukakia (Griekse gehaktballetjes), dolmadakia (gevulde wijnbladeren met rijst en gehakt), moussaka (traditioneel Grieks recept), sikotakia (gebakken lever met ui), gyros (vleesreepjes), gavros (gebakken ansjovis), ochtapodi scharas (vers gegrilde octopus) en midi saganaki (gebakken mosselen met fetasaus).

3N1A5274

3N1A5231

3N1A4823

3N1A2809

Ontbijt, tussendoortjes & zoetigheden

Nu de lunch en het diner besproken werd, hoe zit het met ontbijt en tussendoortjes? Kretenzers nemen ’s ochtends voldoening met een kop koffie of een glas warme melk waarin dan brood of beschuit wordt gedoopt. In de meeste tavernes kan je echter een Engels ontbijt bestellen of een typisch Grieks tussendoortje, zoals yoghurt met honing en noten. De zacharoplastìo, of bakkerij, is the place to be voor zoetekauwen. Daar vind je westerse crème- en slagroomtaarten, maar ook Oosters gebak zoals kataifi en baklava.

3N1A4312

3N1A5279

3N1A5442

Koffie, raki & wijn

Het kafenio (koffiehuis) is doorgaans een plek waar mannen elkaar ontmoeten. Hier kan je niets te eten bestellen, vermits hier enkel tavli (een soort backgammon) wordt gespeeld en koffie en raki worden gedronken. Raki wordt gestookt van druivenmost, zonder toevoeging van kruiden en specerijen en lijkt een beetje op een eenvoudige Italiaanse grappa.

3N1A5651

Verder telt Kreta een zeer lange traditie van wijn maken. Vooral in het noorden, waar de meeste wijngaarden gelokaliseerd zijn. Daar vind je verscheidene onbekende inheemse druivenrassen zoals de Vilana, Kotsifali, Mandelaria, de stokoude Liatiko, Romeiko, Dafni en de Plito. In de vorige eeuw werden ook internationale soorten als Syrah, Chardonnay, Cabernet Sauvignon en Merlot aangeplant.

Good to know:

  • Grieken lunchen doorgaans pas vanaf 14u, maar tavernes zijn al geopend vanaf 11u en ze sluiten pas rond middernacht.
  • De avondmaaltijd is de belangrijkste maaltijd voor de Grieken. In de zomer dineren Kretenzers pas na 21u.
  • Raki is de nationale drank van Kreta en wordt bij elke maaltijd samen met een stukje fruit geschonken.

Tekst: Magali Elali
Foto’s: Bart Kiggen